logo-sociale-alliantie6

Rechtvaardig klimaatbeleid?

Rapport CE Delft

ce milieulastenLaagste inkomens betalen het meest aan klimaatbeleid

De laagste inkomens betaalden al relatief het meest aan het klimaatbeleid, maar het beleid van het kabinet-Rutte III versterkt die ongelijkheid nog.
In opdracht van Milieudefensie heeft het onderzoeksbureau CE Delft het rapport 'Indicatoren voor een rechtvaardig klimaatbeleid' gepubliceerd in januari 2018.Daarin staat dat de laagste inkomens de hardste klappen krijgen. Het bedrijfsleven krijgt nauwelijks lastenverzwaringen.
De laagste inkomens (een bruto inkomen tot 23 duizend euro) zouden in 2021 van hun besteedbaar inkomen 2,1 procent kwijt zijn aan heffingen voor klimaatdoeleinden. Vanwege het beleid van Rutte III verdubbelt dat percentage tot 4,2.
In 2017 kwam CE Delft al met een studie naar de lastenverdeling in 2050. Het bureau waarschuwde er toen voor dat de laagste inkomensgroep in 2050 17,1 procent van haar inkomen kwijt zou zijn aan klimaatlasten. Voor de hoogste inkomens was dat 5,7 procent. Het nieuwe rapport moest vaststellen of het kabinet de scheefheid in de verdeling van de lasten vermindert of juist verergert. Het wordt dus erger.

Hoge inkomens goeddeels buiten schot

Ook de hoogste inkomens (bruto inkomen vanaf 89 duizend euro) krijgen hogere klimaatlasten, maar relatief veel minder. Zonder de beleidsveranderingen zouden zij 0,8 procent van hun inkomen in 2021 kwijt zijn aan klimaatheffingen. Door de plannen van Rutte III komt dat uit op 1,2 procent.
De vraag wie de rekening gaat betalen gaat in het nieuwe Klimaat- en Energieakkoord een grotere rol spelen. Verscheidene partijen die aan de besprekingen zullen deelnemen zeggen nu al duidelijk dat lastenverdeling voor hen een belangrijk punt is. 'Het wordt voor ons een breekpunt', zegt Donald Pols van Milieudefensie, de opdrachtgever van het rapport van CE Delft. Greenpeace zegt er 'een groot issue' van te zullen maken. En Kitty Jong van de FNV zegt: 'Het vorige akkoord ging over petajoules en kilowatturen. In het nieuwe akkoord worden voor ons de arbeidsmarkt en de lastenverdeling heel belangrijk.'

Bedrijfsleven

CE Delft bekeek ook of het bedrijfsleven zijn aandeel in de kosten gaat dragen. Volgens het rapport is dat nauwelijks het geval. De grootste klimaatvervuilers zijn de zware industrie en de stroomproducenten, en die betalen maar heel weinig energiebelasting of ODE (opslag duurzame energie). Huishoudens betalen veruit het grootste deel. Stroomproducenten moeten wel meer betalen voor CO2-rechten.
De kosten voor huishoudens stijgen door Rutte III flink, die voor het bedrijfsleven weinig of niet. Voor de grootste klimaatvervuilers, de zware industrie, is nauwelijks lastenverzwaring voorzien in het regeerakkoord.

Klik hier om het rapport te downloaden.

Klik hier om naar de startpagina van het themadossier 'Milieu en armoede' te gaan.

Vakbeweging over milieubeleid

CNV, Maurice Limmen, voorzitter, bij bespreking van initiatiefwet van PvdA en GroenLinks om een Klimaatwet te maken: “Een investering in duurzame energie, moet ook een investering zijn om werknemers uit een vervuilende sector om te scholen. Ook het koopkrachteffect van het klimaatbeleid moet een plek krijgen in de klimaatbegroting. Daarmee maak je inzichtelijk wie welke rekening betaalt. Wat mij betreft is daarbij ook de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten het uitgangspunt.” “Nederland moet de slag maken naar een meer duurzame economie. Als we dat goed doen is dat niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de economie en de arbeidsmarkt.” (bij rondetafelgesprek in Tweede Kamer op 27 juni 2016)

FNV: “Ook duurzaamheidsdoelen staan onder druk als gevolg van deregulering en marktdenken. Beperking van de opwarming van de aarde en bescherming van ons natuurlijk leefmilieu zijn echter van groot belang om ook in de toekomst een leefbare aarde te kunnen behouden. Verduurzaming van de economie is daarmee noodzaak en kan ook veel nieuwe werkgelegenheid opleveren. Natuurlijk zoekt de FNV daarbij naar manieren om de transitie naar de groenere economie in goede banen te leiden, zodat werkenden in milieuvervuilende en klimaatonvriendelijke sectoren de omslag naar een duurzamere economie mee kunnen maken en de nieuwe werkgelegenheid ook Echte banen oplevert.” (Uit: Meerjarenbeleidsplan 2017-2021)

FNV: “Grote veranderingen staan voor de deur door klimaatverandering, robotisering en nieuwe verdienmodellen als deeleconomie. Daar moeten we bij zijn. We sluiten coalities met organisaties in de strijd voor een circulaire economie en een beter klimaat. We hebben immers niets aan een betere welvaartsverdeling als we niet meer kunnen ademen.”(Uit: Congresresolutie, vastgesteld door ledenparlement op 16 juni 2017)

Klik hier om naar de startpagina van het themadossier 'Milieu en armoede' te gaan.

Schuldenproblematiek vraagt meer dan mand sympathieke lapmiddelen

licht aan het eind van de tunnelDe schuldenaanpak die het kabinet onlangs presenteerde aan de Tweede Kamer - Actieplan brede schuldenaanpak - bevat weinig nieuws. Er wordt weliswaar een grote hoeveelheid maatregelen aangekondigd, de ene wat concreter dan de andere. Maar alles bij elkaar genomen kan niet anders worden geconcludeerd dat het een mand vol sympathieke lapmiddelen is. Meer ingrijpende maatregelen zijn nodig. Twee jaar geleden heeft de Sociale Alliantie onderstaand voorstel gedaan aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en aan de politieke fracties van de Tweede Kamer.
De schuldenproblematiek is de laatste jaren flink in omvang en in ernst toegenomen: één op de zes huishoudens heeft daadwerkelijk problematische schulden of heeft een groot risico deze te krijgen. De wet gemeentelijke schuldhulp heeft weliswaar een stijging gebracht van het slagingspercentage van gemeentelijke schuldhulpverleningstrajecten, maar in zijn algemeenheid is de schuldenproblematiek niet afgenomen maar fors toegenomen. Veel mensen worden niet toegelaten tot het gemeentelijk saneringstraject. Driekwart van de hulpzoekers wordt naar elders verwezen om eerst saneringsrijp gemaakt te worden, bijvoorbeeld bij een bewindvoerder. Het aantal onderbewindstellingen is de laatste jaren explosief gestegen. Voor minima moeten gemeenten dat betalen uit de bijzondere bijstand. Daar zijn miljoenen mee gemoeid. Er is weinig toezicht op de aangestelde bewindvoerders. De stabilisatieperiode duurt vaak te lang. Schuldeisers worden ongeduldig en schulden lopen weer op zonder dat er zicht komt op meer gelden om schulden te betalen. Zowel schuldeisers als schuldenaren hebben belang bij verkorting van procedures en bij snellere toegang tot de WSNP. Dan gaat het (beetje) geld dat nog beschikbaar is niet op aan bewindvoering en krijgen schuldeisers nog íets uitbetaald. Met name minima kunnen dan in aanmerking komen voor een verkorte saneringsperiode, waarna hun schulden worden kwijtgescholden. Omdat er naast de kosten van de sanering toch niets gespaard kan worden, hebben ook schuldeisers belang bij een zo kort mogelijke saneringsperiode. Uit de alledaagse schuldhulppraktijk komen concrete verbetervoorstellen om een eind te maken aan het jarenlang doormodderen en gevangen zitten in onoplosbare en stijgende schulden. Er moet ruimte komen voor praktijkmensen om nieuwe wegen te verkennen. De landelijke politiek moet een paar knoppen verzetten om haar bijdrage te leveren aan een verbetering van de schuldhulpverlening. Een van de knoppen die als eerste verzet moeten worden is een verandering van artikel 195 van de Faillissementswet.
Huidig art 195 FW luidt: Door het verbindend worden der slotuitdelingslijst herkrijgen de schuldeisers voor hun vorderingen, in zover deze onvoldaan zijn gebleven, hun rechten van executie op de goederen van de schuldenaar.

Voorstel tot wetswijziging art 195 FW: Met het verbindend worden der slotuitdelingslijst verliezen de schuldeisers voor hun vorderingen, in zover deze onvoldaan zijn gebleven, hun rechten van executie op de goederen van de schuldenaar, mits deze voldoet aan de hem door de rechter opgelegde verplichtingen.
Deze wijziging kan worden doorgevoerd onder de volgende condities:
a. Door een rechter opgelegde STRABIS boetes zijn uitgezonderd.
b. De rechtbank is bevoegd om de schuldenaar op te dragen een nader door de rechtbank te bepalen bedrag of percentage uit zijn te verwachten inkomen uit loondienst dan wel vrij beroep of bedrijf, of anderszins, gedurende maximaal drie jaar te verdelen onder de schuldeisers, volgens eenzelfde verdeelsleutel als bij de slotuitdelingslijst van het faillissement.
c. De hoogte van dat bedrag of percentage wordt door de rechtbank bepaald naar de financiële draagkracht van de schuldenaar.
d. Het bedrag en de termijn kunnen op nihil worden gesteld voor schuldenaren met een beneden modaal inkomen, waarvan de exacte hoogte bij algemene maatregel van bestuur (AMVB) wordt vastgesteld en bij ministeriële beschikking kan worden gewijzigd.
e. De schuldenaar moet over de opgelegde periode jaarlijks zijn aangifte inkomstenbelasting overleggen aan de rechtbank, te samen met de boekhouding van de uitgekeerde bedragen aan de schuldeisers
f. Heeft de schuldenaar niet naar genoegen van de rechtbank aan zijn verplichtingen voldaan, dan kan de rechtbank beslissen dat het redelijk is dat de schuldeisers voor hun vorderingen, in zover die onvoldaan zijn gebleven, alsnog hun rechten van executie herkrijgen op de goederen van de schuldenaar.

Dit voorstel wordt al jarenlang bepleit door mr. ir. Jaap Bos, die zijn sporen verdiend heeft in de hulpverlening aan mensen met problematische schulden. Het wordt tijd dat politiek en beleid meer oog en oor hebben voor verbetervoorstellen die aangedragen worden door mensen die midden in de praktijk staan.

Achtergronden

We bieden op deze site achtergrondinformatie over een aantal thema's die samenhangen met armoede in Nederland. Cijfers, feiten, analyses en meningen.
Een kort overzcicht van wat u in deze rubriek kunt vinden:

Thema: eerlijk delen

eerlijk delenBij het verschijnen van het regeerakkoord van het kabinet Rutte III vielen onder meer de belastingplannen op. Een nieuwe stap op weg naar een vlaktaks, verhoging van het laagste btw-tarief, lastenverlichting voor het bedrijfsleven: het pakt goed uit voor grote bedrijven en slecht voor uitkeringsgerechtigden, In dit dossier een overzicht.

Dit bracht ons ook tot bespeigelingen over solidariteit en een etheische reflectie over inkomens- envermogensverdeling. 

Lees meer

Deel deze pagina via sociale media

logo armoede live 10jaarlater

logo initiatief nu

logo expeditie sociale cooperatie

Adres

Stimulansz
t.a.v. Ger Ramaekers / Sociale Alliantie
Postbus 2758
3500 GT Utrecht

mailadres2

Volg ons op sociale media