logo-sociale-alliantie6

Thema: Klimaat en armoede

logo klmaat en armoedeDit thema-dossier staat geheel in het teken van het klimaatvraagstuk. De vraag hoe dit vraagstuk gedefinieerd wordt en hoe het wordt aangepakt, is van groot belang voor de positie van de mensen met de laagste inkomens. In het beleid dat ontwikkeld wordt als antwoord op het klimaatvraagstuk, mogen de armen niet het kind van de rekening worden. Naast de landelijke politiek, kan de lokale politiek daarop aangesproken worden.

Vijf concrete voorstellen
Dat laatste doet de Sociale Alliantie in en een  met vijf concrete voorstellen om het klimaatvraagstuk op lokaal niveau, dicht bij huis, aan te pakken. Ook roept de Sociale Alliantie alle lokale groepen op om in hun eigen woonplaats gemeenteraadsleden aan te spreken met de vraag of ze de notitie over de lokale aanpak van het klimaatvraagstuk aan de orde willen stellen in de gemeenteraad. Bij die  is ook  gevoegd, dat gebruikt kan worden om in de lokale media aandacht te vragen voor deze actie van de Sociale Alliantie.

Het klimaatvraagstuk als nieuwe sociale kwestie
Eind 2018 heeft de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, Kim Putters, het klimaatvraagstuk de nieuwe sociale kwestie genoemd en een vergelijking gemaakt met de eerste sociale kwestie rond het klassieke arbeiders- en armoedevraagstuk in de negentiende eeuw. In  wijst Raf Janssen erop dat die vergelijking al in de jaren tachtig van de vorige eeuw werd gemaakt. Hij brengt in kaart wat de overeenkomsten en de verschillen zijn tussen de oude en de nieuwe sociale kwestie. Verduidelijkt wordt dat de eerste sociale kwestie opgelost werd binnen het kader van de gangbare economie van permanente groei. De strijd ging vooral om een rechtvaardiger verdeling van de opbrengsten van die economie. Bij de nieuwe sociale kwestie van het milieuvraagstuk schiet deze benadering te kort. Voor een oplossing van dat vraagstuk is denken en doen nodig dat buiten de kaders gaat van de gangbare economie. Uit de bijdrage van Raf Janssen blijkt dat dit nog een grote uitdaging is voor de hele samenleving. De antwoorden die de samenleving geeft op het klimaatvraagstuk zijn ook van belang voor een daadwerkelijke aanpak van de structurele oorzaken van het armoedevraagstuk. Ook hiervoor moet ons huidige economisch denken en doen fundamenteel veranderen.

Duurzaamheid en armoede
De samenhang tussen vraagstukken rondom het milieu en vraagstukken rondom armoede staat ook centraal in een bezinningsbrochure die Kerk in Actie en de Raad van Kerken komend jaar uitbrengen. Trinus Hoekstra schreef een achtergrondartikel voor deze brochure over ‘Duurzaamheid en armoede’. Bij wijze van voorpublicatie is dit artikel al opgenomen in dit themadossier. 

Boekbespreking Bruno Latour
Tenslotte wordt in dit themadossier de aandacht gevestigd op een recent boek dat de Franse socioloog Bruno Latour heeft gewijd aan het klimaatvraagstuk. Ook hij maakt de vergelijking met de oude sociale kwestie. Hij vraagt zich af hoe we samen nieuw land kunnen creëren waar we voet aan de grond kunnen zetten. De aard van onze verhouding met de natuur waar we zelf deel van uitmaken, is daarbij essentieel. Raf Janssen heeft de strekking van dit boek samengevat in een korte bespreking van dit nieuwe boek van Bruno Latour.

Links nar de inhoud:

Persbericht
Notitie
Brief B&W en gemeenteraden
Oproep aan plaatselijke groepen
Het klimaatvraagstuk als nieuwe sociale kwestie
Verduurzaming verbinden met armoedebestrijding
Het klimaatvraagstuk is een aarde-omvattende sociale kwestie

De Sociale Alliantie pleit voor vijf concrete maatregelen tegen de energiekloof

schone energieKlimaatbeleid en energietransitie zijn ook voor gemeenten en regio’s een van de grootste uitdagingen van de komende jaren. Die uitdaging moet worden opgepakt zonder de tegenstelling tussen rijk en arm te vergroten. Dat is de oproep die de Sociale Alliantie deze week doet aan alle gemeenteraden en colleges van B&W. De Sociale Alliantie is een landelijk netwerk van organisaties die zich inzetten voor een samenleving zonder armoede. De natuur komt als het ware in opstand tegen het overmatige gebruik dat ervan gemaakt wordt. Dat zal de samenleving hoe dan ook dwingen tot het nemen van maatregelen, onder meer wat betreft het gebruik van energie. Bij de veranderingen die bij het energiegebruik moeten plaatsvinden, mogen huishoudens met een kleine portemonnee niet het kind van de rekening worden. Daarom heeft de Sociale Alliantie een notitie gestuurd aan alle gemeenten met vijf concrete maatregelen die gemeenten kunnen nemen om te zorgen dat er geen energiekloof ontstaat.

  1. De energietransitie is geen ver van mijn bed show. Ze heeft alles te maken met het huis waarin je woont en met de wijze waarop je leeft en werkt. Energietransitie is niet alleen iets voor politici en ingenieurs; het gaat alle mensen aan. Dus gemeente: Zorg dat allen het belang en de urgentie van energietransitie inzien!
  2. Als mensen de urgentie van de energietransitie inzien moeten ze dicht bij huis heel praktische en concrete informatie kunnen krijgen over maatregelen die ze zelf kunnen nemen. Dus gemeente: Zorg dat iedereen op toegankelijke wijze praktische informatie kan krijgen, bijvoorbeeld via een WoonWijzerWinkel!
  3. Het is van belang dat alle mensen meegenomen worden bij de energietransitie, ook mensen met weinig financiële armslag. Het mag niet zo zijn dat kapitaalkrachtigen alleen voor zichzelf gaan zorgen. Dus gemeente: Steun alleen initiatieven waar het belang van allen voorop staat!
  4. De woning energiearm of energieneutraal maken… overstappen op elektrisch koken… het kost allemaal geld. Niet iedereen heeft dat. Dus gemeente: Tref inkomensondersteunende maatregelen voor mensen met een kleine portemonnee!
  5. Door energietransitie gaan banen verloren, maar er komen ook banen bij. Op die veranderingen moet tijdig worden ingespeeld zodat mensen niet in de problemen komen. Dus gemeente: Let op de effecten die energietransitie heeft op de lokale werkgelegenheid!

Klik hier om de notitie hierover te downloaden.

Klik hier om de aanbiedingsbrief aan Colleges van B&W en Gemeenteraden te downloaden.

Klik hier om naar de startpagina van het themadossier 'Klimaat en armoede' te gaan.

Het klimaatvraagstuk als nieuwe sociale kwestie

Door Raf Janssen

logo klmaat en armoedeHet klimaatvraagstuk is in de eerste plaats een sociaal vraagstuk en niet primair een technologisch en economisch probleem. Dat wil zeggen dat het klimaatvraagstuk ons dwingt tot fundamentele kritiek op de wijze waarop wij onze samenleving hebben georganiseerd. Daarom typeert Kim Putters, de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, het klimaatvraagstuk als de nieuwe sociale kwestie en vergelijkt hij dit vraagstuk met de oude sociale kwestie rond het arbeiders- en armoedevraagstuk. In dit artikel ga ik na welke de overeenkomsten zijn tussen de oude en de nieuwe sociale kwestie. Daarnaast haal ik de verschillen naar voren, omdat deze nog beter dan de overeenkomsten duidelijk maken hoe fundamenteel de kritiek op onze samenlevingsorde moet zijn, willen we een afdoend antwoord geven op het klimaatvraagstuk. Daarbij grijp ik terug op een vergelijkbare discussie die dertig jaar geleden al speelde en die nu opnieuw actueel wordt: we moeten de sociale kwestie opnieuw stellen, maar nu met verwerking van het ecologische vraagstuk. Zo’n benadering van het klimaatvraagstuk is ook van belang voor een structurele oplossing van het armoedevraagstuk.

Lees meer

Kinderen in armoede, wat doen we eraan?

Een boeket uit duizend bloemen

Dat kinderen op moeten groeien in armoede houd de gemoederen erg bezig. Het gonst van de initiatieven om er iets aan te doen of om de gevolgen ervan te verzachten.
In dit artikel geeft Wilma Kuiper een overzicht van wat er aan feiten en analyses beschikbaar is en van de manieren waarop overheden, instellingen en particulier initiatief hier mee bezig zijn, overzichtelijk ingedeeld in vier categorieën:
a. Bereikbare en toegankelijke voorzieningen
b. Opvoedingsondersteuning
c. Talentontwikkeling en meedoen van kinderen
d. Mee-praten door kinderen

Het artikel verwijst met een rijkdom aan links naar een indrukwekkend aantal bronnen en inspirerende initiatieven. En daarbij gaat het nog maar om een bloemlezing: het werkelijke boeket is nog veel groter.
Zeer de moeite waard om te lezen en de links te volgen.

Lees meer

Thema: sociale coöperaties

sociale cooperatiesOp steeds meer plekken in Nederland vormen burgers collectieven om sociale grondrechten te herstellen of te behouden. Deze collectieven noemen wij sociale coöperaties. Dit themadossier staat geheel in het teken van ontwikkelingen rond sociale coöperaties. Er worden geen voorbeelden beschreven van sociale coöperaties. Daarvoor verwijzen we naar websites als www.initiatief.nu en www.peer-m.nu. We leggen de nadruk op de verandering in het denken dat nodig is om ontwikkelingsmogelijkheden te creëren voor sociale coöperaties en om de maatschappelijke betekenis ervan te onderkennen. Het dossier bevat een aantal lessen die opgedaan zijn in het project ‘Collectieve belangenbehartiging’ in de provincie Limburg. Daar zijn gesprekken gevoerd met en over collectieven van burgers die zich verenigen om sociale grondrechten te behouden en/of te herstellen. Verder is de beschrijving herlezen die Abram de Swaan in een studie uit 1989 gegeven heeft over de arbeidersonderlinges, de collectieven die arbeiders rond 1900 vormden om zich te beschermen tegen risico’s op het werk en in hun woonomgeving. Tenslotte wordt geschetst hoe begrippen als vrijheid, gelijkheid en solidariteit een andere inhoud krijgen als ze verbonden worden met de leefwereld, met het alledaagse en het collectieve.

 

Deel deze pagina via sociale media

logo armoede live 10jaarlater

logo initiatief nu

logo expeditie sociale cooperatie

Adres

Stimulansz
t.a.v. Ger Ramaekers / Sociale Alliantie
Postbus 2758
3500 GT Utrecht

mailadres2

Volg ons op sociale media